Jeśli masz pytania dotyczące e-głosowania - sprawdź - może poniżej znajdziesz na nie odpowiedź. Jeśli nie - zapraszamy Cię na nasze Forum, gdzie możesz pytać bezpośrednio naszych ekspertów.

1. Czym różniłyby się prawdziwe wybory od testowych przeprowadzanych w serwisie e-glosowanie.org?

2. Czy e-głosowanie zastąpi głosowanie metodą tradycyjną?

3. Czy przedstawiany system jest bezpieczny?

4. Czy zachowana będzie tajność głosu?

5. Czym różni się karta wyborcza od karty kodowej?

9. Kto to jest Pośrednik?

10. Czy Pośrednik wie, na kogo został oddany mój głos?

11. Skąd mogę wiedzieć, że ktoś przede mną nie oglądał obu kart wyborczych?

12. Czy będzie można oddać głos nieważny?

13. Jak to możliwe, że mogę sprawdzić czy mój głos został policzony?

14. Czym ten system różni się od już istniejących?

15. Czy do oddania głosu będzie mi potrzebny elektroniczny podpis?

16. Jak wyglądają rządowe plany wprowadzenia w Polsce e-dowodów?

17. Czy do oddania głosu będzie mi potrzebne specjalne oprogramowanie?

18. Co się stanie, jeśli w trakcie oddawania głosu stracę łączność z internetem albo nastąpi awaria komputera?

19. W jaki sposób zagwarantować, żeby za pomocą wrogiego oprogramowania zainstalowanego na moim komputerze, ktoś niepowołany nie dowiedział się, na kogo oddaję swój głos?

20. Czy możliwy jest atak hakerów i zmiana wyników głosowania?

21. Kto będzie odpowiadał za stworzenie i administrowanie strony internetowej na której będę oddawać głos?

22. Czy będzie istnieć zabezpieczenie przed pomyłką wyborcy - np. kliknięciem w dwa pola dla jednego kandydata?

23. Czy system jest zgodny z konstytucyjnym wymogiem bezpośredniości głosowania?

24. Z jakiego komputera będzie można zagłosować?

25. Czy to rozwiązanie jest lepsze od innych alternatywnych metod głosowania?

26. Ile będzie kosztować wprowadzenie tego rozwiązania?

27. Kto może skorzystać z takiego rozwiązania?

28. Co będę musiał zrobić przed wyborami, aby mieć możliwość głosowania przez internet?

29. Jak zapewnić, żeby nikt nie oddał głosu 2 razy - tradycyjnie i przez internet?

30. Czy jeśli już zarejestruję się do e-wyborów i odbiorę kartę wyborczą to mogę jeszcze zrezygnować i zagłosować metodą tradycyjną?

31. Czy będzie konieczna rejestracja do głosowania przez internet przed każdymi wyborami?

32. W jakich wyborach będzie można zagłosować przez internet?

33. Czy to rozwiązanie zostało już gdzieś przetestowane?

34. Czy to rozwiązanie zwiększy frekwencję wyborczą?

35. Czy nie jest to niepotrzebne ułatwienie dla osób, którym nie chce się zagłosować tradycyjnie?

36. Czy będzie jakiś mechanizm zabezpieczający przed sprzedażą głosów?

37. Kto będzie kontrolował funkcjonowanie systemu?.

38. Na listę wyborczą z którego okręgu będzie można zagłosować?

39. Ilu Polaków ma dostęp do Internetu?

40. Jak przedstawia się kwestia e-głosowania na świecie?

41. Jakie będą pośrednie skutki wprowadzenia e-głosowania?

42. Dlaczego można powiedzieć, że takie rozwiązanie jest bezpieczniejsze od tradycyjnego głosowania?

43. Jeśli test systemu wypadnie pozytywnie, jakie są możliwości wprowadzenia go w rzeczywistych wyborach powszechnych w Polsce?

FAQ będzie sukcesywnie rozbudowane w ramach pojawiania się nowych pytań na forum.

1. Czym różniłyby się prawdziwe wybory od testowych przeprowadzanych w serwisie e-glosowanie.org?

Dla potrzeb testowych wyborów zakładamy, że każdy zarejestrowany u nas adres e-mail, odpowiada indywidualnemu, uprawnionemu do głosowania obywatelowi. Ta sama osoba może rejestrować się kilkukrotnie, podając różne adresy e-mail, ale nie o to chodzi w testowaniu naszego rozwiązania.

W prawdziwych wyborach konieczne będzie potwierdzenie swojej tożsamości w bardziej wiarygodny sposób. Aby zalogować się na stronę do e-głosowania i otrzymać kartę wyborczą, będziesz musiał skorzystać z podpisu elektronicznego, bądź kartę odebrać osobiście w urzędzie.

Kartę Wyborczą otrzymasz od urzędu państwowego, np. Państwowej Komisji Wyborczej. Wybierzesz ją losowo spośród dostępnych wielu innych.

Będziesz mógł otrzymać wiele kart kodujących, by użyć dowolnej, oddając głos. Karty kodujące będą mogły rozdawać urzędy państwowe, partie polityczne czy organizacje pozarządowe.

2. Czy e-głosowanie zastąpi głosowanie metodą tradycyjną?

Nie! Jest to metoda, która ma uzupełnić tradycyjny sposób oddawania głosu, tak, aby ułatwić skorzystanie z jednego z najważniejszych praw każdego obywatela. Każdy, kto będzie wolał udać się do lokalu wyborczego i w ten sposób oddać swój głos, będzie miał taką możliwość.

3. Czy przedstawiany system jest bezpieczny?

Tak, proponowany system spełnia wszystkie wymogi przewidziane w Konstytucji RP (w tym tajność głosowania), a także, według wiedzy jego konstruktorów, jest odporny na działanie wrogiego oprogramowania zainstalowanego na komputerze wyborcy oraz na ataki z zewnątrz.

4. Czy zachowana będzie tajność głosu?

Tak, dzięki zastosowaniu dwóch kart – wyborczej i kodującej, komputer nie będzie wiedział, na kogo oddany został głos. Zatem informacja taka nie będzie mogła być przekazana dalej. 

5. Czym różni się karta wyborcza od karty kodującej?

Obie karty łącznie umożliwiają oddanie głosu przez internet. Na karcie wyborczej znajduje się lista kandydatów, którzy jednak ułożeni są w różnej kolejności na różnych kartach wyborczych, zachowując przy tym swój numer na liście – patrz rysunek obok. Dzięki takiemu rozwiązaniu, twój komputer nie będzie wiedział na którego kandydata oddajesz głos, klikając w danym wierszu.

 Karta kodująca dostarczy Ci natomiast informacji, w które pole w wierszu przypisanemu poszczególnym kandydatom kliknąć, aby oddać, bądź nie, na niego głos. Dla kandydata, na którego chcesz oddać głos – kliknij w pole odpowiadające polu z literką „T” (jak „Tak”) na karcie kodującej. Dla kandydatów, na których nie chcesz oddawać głosu – kliknij w dowolne z pól odpowiadających polom z literką „n” (jak „nie”) na karcie kodującej.

 Przykładowa karta kodująca

 Jak widzisz, dopiero po „nałożeniu” na siebie obu kart będziesz wiedzieć, w które pole kliknąć, aby oddać głos zgodnie ze swoją intencją.

6. Dlaczego muszę klikać zarówno w pola kandydatów, na których oddaję głos, jak i w pola kandydatów, na których nie oddaję głosu?

Twój głos zamieniony zostaje na tzw. "reprezentację pośrednią":

Żeby możliwe było sprawdzenie, czy Twój głos został policzony, jako potwierdzenie dostaniesz jedną z kolumn reprezentacji pośredniej, opatrzoną numerem. Aby wygenerowanie reprezentacji pośredniej i potwierdzenia było możliwe, konieczne jest zastosowanie właśnie takiej procedury. W związku z tym, że komputer nie „widzi” Twoich kart kodującej i wyborczej – nie „wie”, na kogo oddajesz głos.

Pojedyncza kolumna reprezentacji pośredniej

7. Skąd system wie, której karty kodującej użyję i jak skojarzy ją z odpowiednią kartą wyborczą?

Zarówno karta kodująca, jak i karta wyborcza opatrzone są numerami seryjnymi, które w toku głosowania wprowadzane są do systemu. 

Pośrednik wie, jak wygląda reprezentacja pośrednia Twojego głosu, ale nie wie, w jakiej kolejności są ułożeni kandydaci na karcie wyborczej, więc nie wie, na kogo oddałeś swój głos. Komisja Wyborcza poznaje Twój głos, ale otrzymuje go od Pośrednika – nie wie, kto oddał dany głos. Pośrednik „symuluje” działanie tradycyjnej urny wyborczej.

8. Gdzie będzie można odebrać kartę wyborczą i kartę kodującą?

Kartę wyborczą głosujący otrzymuje podczas rejestracji do wyborów internetowych (Ustawodawca zdecyduje, czy możliwe będzie otrzymanie karty wyborczej inną drogą). Wyborca wybiera jedną z wielu kart, zamkniętą w kopercie. Ponadto od jednego z Pośredników odbiera kartę kodującą (może ją otrzymać podczas tej samej wizyty). Wyborca może pobrać dowolną ilość kart kodujących, ale otrzyma tylko jedną kartę wyborczą.

9. Kto to jest Pośrednik?

Pośrednik to instytucja, która przygotowuje karty kodujące. Schemat dopuszcza, aby w systemie działało wielu Pośredników, co w zamierzeniu ma wpływać na wzrost zaufania do wyniku wyborów. Pośrednikiem może być nie tylko instytucja państwowa, ale również i partia polityczna. Głosujący  sam wybiera Pośrednika, z którego usług skorzysta.

10. Czy Pośrednik wie, na kogo został oddany mój głos?

Nie. Pośrednik wie, w którym wierszu znajduje się wybór głosującego (wyborca wprowadza numer karty kodującej), ale nie zna przesunięcia z karty wyborczej, nie wie zatem, który kandydat został wybrany.

11. Skąd mogę wiedzieć, że ktoś przede mną nie oglądał obu kart?

W prawdziwych wyborach, dane zapisane na kartach wyborczych znajdują się pod warstwą zdrapki. Jeśli zdrapka jest nienaruszona – masz pewność, że nikt nie widział obu kart.

W wersji testowej karty odczytujesz, odwiedzając stronę www i podając przesłany Ci mailem kod. System jest zaprojektowany w ten sposób, że nie ma możliwości ponownego wyświetlenia tej samej karty.

12. Czy będzie można oddać głos nieważny?

Tak, ale tylko w przypadku, gdy jednym z kandydatów będzie "głos nieważny".

13. Jak to możliwe, że mogę sprawdzić czy mój głos został policzony?

W końcowej fazie głosowania otrzymasz potwierdzenie składające się z jednej kolumny tzw. reprezentacji pośredniej (patrz pytanie 6), opatrzone odpowiednim numerem seryjnym. Po oddaniu głosu wyborca może odwiedzić stronę Państwowej Komisji Wyborczej i sprawdzić, czy pod kodem potwierdzającym znajduje się kolumna o takiej samej postaci jak ta, którą otrzymał w potwierdzeniu (sprawdza w ten sposób, czy jego głos został uwzględniony i czy został poprawnie zakodowany).

14. Czym ten system różni się od już istniejących?

Ta metoda umożliwia oddanie głosu z komputera osobistego w taki sposób, że komputer nie pozna tożsamości kandydata, na którego oddany został głos. Wyborca może ponadto sprawdzić, czy jego głos został uwzględniony i poprawnie zakodowany. Znacząco utrudniona jest modyfikacja oddanego głosu.

15. Czy do oddania głosu będzie mi potrzebny elektroniczny podpis?

Najprawdopodobniej tak – jest to najbezpieczniejsza procedura uwierzytelniania wyborcy przed rozpoczęciem procedury oddawania głosu. Należy jednak pamiętać, że mimo iż wyborca złoży elektroniczny podpis – jego głos pozostanie tajny (patrz pytanie 3 i pytanie 4).

16. Jak wyglądają rządowe plany wprowadzenia w Polsce e-dowodów?

Według rządowych planów e-dowody mają być wprowadzane od 2011 roku i stopniowo wymieniane. Wymiana będzie dokonywana bezpłatnie.

17. Czy do oddania głosu będzie mi potrzebne specjalne oprogramowanie?

Nie, wystarczy standardowe oprogramowanie umożliwiające korzystanie z internetu. W przypadku korzystania z podpisu elektronicznego będzie to także standardowe oprogramowanie do wszystkich czynności związanych z e-government.

18. Co się stanie, jeśli w trakcie oddawania głosu stracę łączność z internetem albo nastąpi awaria komputera?

W naszych testowych wyborach będzie istniała możliwość otrzymania nowych kart wyborczej i kodującej i ponowne oddanie głosu.

19. W jaki sposób zagwarantować, żeby za pomocą wrogiego oprogramowania zainstalowanego na moim komputerze, ktoś niepowołany nie dowiedział się, na kogo oddaję swój głos?

Dzięki wprowadzeniu karty kodującej i karty wyborczej Twój komputer nie będzie nawet wiedział, w którym wierszu oddany został głos – komputer „widzi”, że klikasz po jednym razie przy każdym z kandydatów. Nie znając zawartości karty kodującej, nie wie, który wiersz odpowiada „T”.

W naszym teście karty przesyłamy elektronicznie. Aby mieć pewność, że komputer nie zna zawartości kart, wskazane jest, aby odczytać je i wydrukować na innej maszynie, niż ta, z której oddajemy głos.

20. Czy możliwy jest atak hakerów i zmiana wyników głosowania?

Tak jak w przypadku każdego systemu elektronicznego, możliwy jest atak hakerski. System został zaprojektowany w ten sposób, aby możliwość niewykrywalnej zamiany głosów była praktycznie niemożliwa. Wydaje się, że najgroźniejszym realnym zagrożeniem jest zablokowanie systemu wyborczego i uniemożliwienie składania głosów.

21. Kto będzie odpowiadał za stworzenie i administrowanie strony internetowej na której będę oddawać głos?

22. Czy będzie istnieć zabezpieczenie przed pomyłką wyborcy  np. kliknięciem w dwa pola dla jednego kandydata?

Niemożliwe będzie kliknięcie dwa razy w tym samym wierszu  a zatem zaznaczenie 2 pól dla jednego kandydata.

Jeżeli wyborca kliknie niezgodnie z kartą kodową  np zaznaczy same "n", bądź kilka "T", Pośrednik poprosi go o ponowne dokonanie wyboru. Po trzeciej nieudanej próbie, wyborca będzie musiał użyć innej karty kodowej.

23. Czy system jest zgodny z konstytucyjnym wymogiem bezpośredniości głosowania?

Według prawników zachowana zostaje zasada, że wyborca oddaje swój głos osobiście, a  zatem wymóg bezpośredniości pozostaje spełniony. Internet jest jedynie narzędziem, które umożliwia oddanie głosu – podobnie jak karta wyborcza podczas głosowania metodą tradycyjną.

24. Z jakiego komputera będzie można zagłosować?

Z każdego urządzenia podłączonego do internetu, posiadającego przeglądarkę stron www.

25. Czy to rozwiązanie jest lepsze od innych alternatywnych metod głosowania?

Rozwiązanie posiada wiele zalet w stosunku do innych alternatywnych metod. Oddając głos listownie nie wiesz, czy dotarze on na czas do miejsca przeznaczenia. Nie masz także pewności, że nie został po drodze naruszony, co łamałoby zasadę tajności głosowania. Oba te problemy nie występują w przypadku e-głosowania.

W przypadku wprowadzenia instytucji pełnomocnika, który w wyborach tradycyjnych oddaje głos w imieniu kogoś innego, nie są zachowane zasady tajności i bezpośredniości. Stwarza to również możliwość skupu głosów na większą skalę. Wyborca nie ma ponadto gwarancji, że pełnomocnik zagłosuje zgodnie z jego intencją. Jeśli działalność pełnomocnika ogranicza się wyłącznie do pobrania materiałów wyborczych i dostarczenia ich głosującemu, to na rozwiązaniu takim zyskują tylko osoby niepełnosprawne, a ponadto istnieje jeszcze konieczność dostarczenia wypełnionych materiałów wyborczych do lokalu wyborczego. Pojawiają się tu podobne problemy jak przy głosowaniu listowym.

Rozwiązanie polegające na uruchomieniu „wędrującej urny wyborczej”, z którą przedstawiciele komisji wyborczych odwiedzają domy zainteresowanych, stwarza okazję do wielu nadużyć i sprawia liczne trudności organizacyjne. Ponadto, beneficjentami tego rozwiązania są wyłącznie osoby niepełnosprawne, podczas gdy inne grupy społeczne nadal napotykają na bariery w oddaniu głosu. "Wędrująca urna wyborcza" nie wnosi nic nowego dla osób przebywających za granicą, albo ogólnie, poza miejscem zameldowania.

26. Ile będzie kosztować wprowadzenie tego rozwiązania?

Będzie to zależało od końcowego kształtu wdrażanego systemu – w tej kwestii wiele zależy od Ustawodawcy. Stworzenie samego systemu nie będzie dużym kosztem – w przypadku wdrożenia systemu na model estoński (całkowicie elektroniczny), rozwiązanie takie powinno kosztować nie więcej niż kilkaset tysięcy złotych. Większych nakładów będzie natomiast wymagała strona organizacyjna wyborów.

27. Kto może skorzystać z takiego rozwiązania?

Każdy, kto się zarejestruje i odbierze karty wyborczą i kodującą. Na rozwiązaniu takim najbardziej skorzystają: osoby uczące się bądź pracujące poza miejscem zameldowania, osoby stale lub czasowo przebywające zagranicą, osoby niepełnosprawne i chore, osoby starsze i inne grupy społeczne, które dzisiaj mają trudności z oddaniu głosu, mimo iż Konstytucja RP gwarantuje im takie prawo (art. 97 i art. 127 gwarantują powszechność wyborów).

Przeczytaj więcej na ten temat w zakładce Dlaczego warto.

28. Co trzeba będzie zrobić przed wyborami, aby mieć możliwość głosowania przez internet?

Głosujący rejestruje się tak, jak w przypadku zgłaszania chęci oddawania głosu poza miejscem zameldowania (bądź jak w przypadku zgłaszania udziału w wyborach listowych). Od Ustawodawcy zależeć będzie, gdzie rejestracja ta będzie możliwa. Na pewno jednak odbywać się ona będzie w dłuższym okresie poprzedzającym wybory. Być może otrzymanie karty wyborczej będzie dopuszczalne inną drogą – np. przez pełnomocnika. W momencie rejestracji wyborca otrzymuje kartę wyborczą – wybiera jedną z wielu kart, zamkniętych w kopertach. Ponadto od jednego z Pośredników odbiera kartę kodującą (może ją otrzymać podczas tej samej wizyty). Wyborca może pobrać dowolną ilość kart kodujących, ale otrzyma tylko jedną kartę wyborczą.

29. Jak zapewnić, żeby nikt nie oddał głosu 2 razy: tradycyjnie i przez internet?

W momencie rejestracji do wyborów przez internet i odbioru karty wyborczej wyborca będzie zapisywany jako osoba oddająca głos przez internet. Informacje w tej sprawie przekazywane będą do Państwowej Komisji Wyborczej, która będzie nadzorować, żeby głos nie został oddany podwójnie. Szczegółowe uregulowania w tym zakresie zależą od Ustawodawcy

30. Czy jeśli już zarejestruję się do e-wyborów i odbiorę kartę wyborczą to mogę jeszcze zrezygnować i zagłosować metodą tradycyjną?

Będzie to zależeć od sposobu organizacji wyborów przez Ustawodawcę.

31. Czy będzie konieczna rejestracja do głosowania przez internet przed każdymi wyborami?

Tak, za każdym razem trzeba będzie się zarejestrować i odebrać nowe karty, wyborczą i kodującą. Będzie to można jednak zrobić w dostatecznie długim okresie poprzedzającym wybory (patrz pytanie 8).

32. W jakich wyborach będzie można zagłosować przez internet?

W wyborach powszechnych. Od Ustawodawcy zależeć będzie natomiast, w wyborach na które urzędy rozwiązanie to będzie funkcjonować.

33. Czy to rozwiązanie zostało już gdzieś przetestowane?

Nie – to rozwiązanie jeszcze nie funkcjonuje w praktyce. Na naszym serwisie internetowym dostępna jest jednak wersja demonstracyjna prezentowanego systemu, za pomocą której przeprowadzimy testowe e-głosowanie. Zatem także Ty możesz przetestować system i przekonać się, jak sprawdza się w praktyce.

34. Czy to rozwiązanie zwiększy frekwencję wyborczą?

Według prognoz – tak. Oddanie głosu stanie się łatwiejsze dla wielu osób, które dzisiaj napotykają na bariery w realizacji tego podstawowego prawa. Mowa przede wszystkim o: osobach pracujących bądź uczących się poza miejscem zameldowania, osobach przebywających stale lub czasowo za granicą, osobach niepełnosprawnych i chorych, osobach starszych oraz innych grupach społecznych. Więcej informacji na ten temat znajdziesz w zakładce Dlaczego warto.

35. Czy nie jest to niepotrzebne ułatwienie dla osób, którym nie chce się zagłosować tradycyjnie?

Jest to ułatwienie dla osób, które chcą oddać głos, a napotykają liczne bariery w realizacji tego podstawowego prawa każdego obywatela. Mowa tu przede wszystkim o: osobach uczących się bądź pracujących poza miejscem zamieszkania, osobach stale lub czasowo przebywających zagranicą, osobach niepełnosprawnych i chorych, osobach starszych oraz  innych grupach społecznych. Zagłosowanie przez internet będzie wymagało od wyborcy podjęcia pewnego wysiłku (rejestracja, pobranie kart), zatem nie stanie się ono aktem polegającym wyłącznie na kilku kliknięciach. Dlatego obawa, że to rozwiązanie „dla leniuchów” jest nieuzasadniona.

36. Czy będzie jakiś mechanizm zabezpieczający przed sprzedażą głosów?

System zawiera mechanizmy chroniące przed masowym sprzedawaniem głosów -  kupujący, aby mieć pewność, że sprzedający zagłosował zgodnie z jego wolą, musi być fizycznie obecny podczas oddawania głosów (aby widzieć, jakie karty zostały użyte).

37. Kto będzie nadzorował funkcjonowanie systemu?

Testowy system składa się z dwóch serwerów: Pośrednika działającego pod kontrolą Stowarzyszenia Polska Młodych oraz serwera Komisji Wyborczej działającego pod kontrolą grupy prof. Mirosława Kutyłowskiego z Politechniki Wrocławskiej.

To, że serwery działają pod czyjąś kontrolą, nie oznacza wcale, że Polska Młodych albo grupa z Politechniki Wrocławskiej może mieć wpływ na wynik wyborów.

Każdy z wyborców otrzymuje potwierdzenie wyborcze, które uniemożliwia nadzorującym wybory na modyfikację jego głosu.

Obliczenie wyników końcowych (odkodowanie kolejności kandydatów) jest wymuszone przez wygenerowane przed wyborami zobowiązania bitowe do kart wyborczych. Poprawność tych zobowiązań jest sprawdzana przed wyborami przez Audyt. Nikt nie wie, które z kart wyborczych zostaną poddane audytowi – decyduje o tym „ślepy los” - wyniki sesji giełdowej (jej data wybierana jest z wyprzedzeniem).

38. Na listę wyborczą z którego okręgu będzie można zagłosować?

Rozwiązanie to umożliwia oddanie głosu na listę wyborczą z dowolnego okręgu – w zależności od tego, jakie karty, wyborcza i kodująca, zostaną pobrane. Od organizacji wyborów zależy, czy w dowolnym miejscu będzie można pobrać karty dla wszystkich okręgów wyborczych. System daje jednak możliwość zagłosowania na listę z Twojego okręgu, nawet jeśli jesteś poza nim. Przykładowo – wyjeżdżając do Gdańska, możesz tam zagłosować na listę wyborczą z Krakowa, w którym mieszkasz na co dzień.

39. Ilu Polaków ma dostęp do internetu?

Wg najnowszych badań GUS w 2008 roku nastąpiła poprawa wyposażenia gospodarstw domowych w sprzęt komputerowy oraz postęp w rozpowszechnieniu dostępu do internetu i korzystaniu z tej sieci: 59% gospodarstw domowych posiada komputery, 48% gospodarstw posiada dostęp do internetu, 38% gospodarstw dysponuje połączeniami szerokopasmowymi, połowa populacji osób w wieku 16-74 lata regularnie (co najmniej raz w tygodniu) korzysta z komputera, a 44% to regularni użytkownicy internetu.

40. Jak przedstawia się kwestia e-głosowania na świecie?

Pod pojęciem e-głosowania kryją się tak na prawdę dwa pojęcia: głosowania elektronicznego w lokalach wyborczych oraz głosowania przez internet.

W wielu krajach stosowane były elektroniczne maszyny wyborcze. Praktycznie wszystkie z nich zostały zaprojektowane w ten sposób, że tak naprawdę nie było wiadomo, czy głosy zostały poprawnie liczone. Wiele krajów wycofuje się ze stosowania maszyn wyborczych. W związku z zaistniałą sytuacją, naukowcy na całym świecie rozpoczęli opracowywanie weryfikowalnych systemów wyborczych (E2E). Za kilka lat maszyny wyborcze zostaną zastąpione właśnie systemami E2E – głosowanie na specjalnie przygotowanych, papierowych kartach wyborczych, głosy skanowane i zamieniane na postać elektroniczną, wyborca otrzymuje papierowe potwierdzenie.

Wybory przez internet są testowane w wielu krajach. Niestety żaden z testowanych systemów nie jest weryfikowalny. Wszystkie schematy są podatne na ataki hakerskie (nie tylko ataki typu DOS, ale i te zagrażające tajności głosowania, a nawet integralności wyników).

41. Jakie będą pośrednie skutki wprowadzenia e-głosowania?

Wierzymy, że takie rozwiązanie pozwoli nie tylko znacznie zmniejszyć zjawisko absencji wyborczej i doprowadzi do podniesienia frekwencji, ale także poprawi wizerunek Polski. Administracja publiczna zyska opinię przyjaznej obywatelowi i nowoczesnej. Rozwiązanie takie przybliży demokrację młodemu pokoleniu, które nie wyobraża sobie funkcjonowania w świecie bez internetu.

42. Dlaczego można powiedzieć, że takie rozwiązanie jest bezpieczniejsze od tradycyjnego głosowania?

Po pierwsze rozwiązanie to nie zakłada zaufania do osób trzecich, np. członków komisji wyborczych. Wyborca w każdej chwili może zweryfikować, czy jego głos został uwzględniony i prawidłowo zakodowany. Każda próba modyfikacji głosów będzie natychmiast widoczna.

42. Jeśli test systemu wypadnie pozytywnie, jakie są możliwości wprowadzenia go w rzeczywistych wyborach powszechnych w Polsce?

Zależy to od instytucji państwowych. Stowarzyszenie Polska Młodych dołoży wszelkich starań, żeby promować to rozwiązanie i doprowadzić do zainicjowania prac nad nim w Rządzie i Parlamencie.