Jak działa nasz systemZobacz też Pytania i odpowiedzi i zadaj swoje własne pytanie ekspertom na forum. Aby dowiedzieć się jak oddać głos w testowych wyborach - zapoznaj się z przewodnikiem na stronie głównej. Prototyp systemu do głosowania został stworzony przez Zespół Ekspertów pod kierownictwem prof. Mirosława Kutyłowskiego. W skład zespołu wchodzą również Zbigniew Gołębiewski oraz Filip Zagórski. Jądro prototypowego rozwiązania zostało zbudowane na Wydziale Podstawowych Problemów Techniki Politechniki Wrocławskiej. Co się dzieje przed wyboramiŻeby zagłosować przez internet, musisz zarejestrować się w określonym przez Ustawodawcę urzędzie państwowym. Będą na Ciebie także czekać dwie karty: kodująca i wyborcza. Każdą z nich przygotuje odrębny urząd: kartę wyborczą - Komisja Wyborcza, natomiast kartę kodującą – inna instytucja, którą nazywać będziemy Pośrednikiem. W kwestiach dotyczących organizacji wyborów wszystko zależeć będzie od decyzji Ustawodawcy, czyli od kształtu przyszłej ustawy - nie wiemy jeszcze, jak pewne sprawy zostaną rozwiązane. W momencie rejestracji otrzymasz kartę wyborczą – wybierzesz jedną z wielu kart, zamkniętą w kopercie. Ponadto od jednego z Pośredników odbierzesz kartę kodującą. Możesz pobrać dowolną ilość kart kodujących, ale otrzymasz tylko jedną kartę wyborczą. Pośrednik to instytucja, która przygotowuje karty kodujące. W systemie może działać wielu Pośredników, dzięki czemu będziemy mogli mieć większe zaufanie do wyniku wyborów. Pośrednikiem może być nie tylko instytucja państwowa ale również i partia polityczna czy organizacja pozarządowa. Ty wybierasz Pośrednika, z usług którego będziesz korzystać. Na karcie wyborczej znajduje się lista kandydatów, którzy są ułożeni w różnej kolejności na różnych kartach wyborczych, zachowując jednak przyporządkowany im numer. ![]() Przykładowa karta wyborcza Karta kodująca dostarczy Ci natomiast informacji, w którym miejscu należy kliknąć, aby oddać głos na konkretnego kandydata. Dla kandydata, na którego chcesz oddać głos – kliknij w pole odpowiadające polu z literką „T” (jak „Tak”) na karcie kodującej. Dla kandydatów, na których nie chcesz oddawać głosu – kliknij w dowolne z pól odpowiadających polom z literką „n” (jak „nie”) na karcie kodującej. ![]() Przykładowa karta kodująca Zarówno karta kodująca, jak i karta wyborcza posiadają dodatkowe zabezpieczenia – dane na nich zapisane znajdują się pod warstwą “zdrapki”. Dzięki temu możesz mieć pewność, że nikt nie poznał przed Tobą danych zapisanych na kartach. Po usunięciu warstwy ochronnej i nałożeniu na siebie obu kart głosujący uzyskujesz “uzbrojoną kartę do głosowania”. ![]() Przykładowa "uzbrojona karta do głosowania" Dzięki kartom: wyborczej i kodującej nałożonym na siebie, będziesz wiedzieć, w które pola klikać, aby oddać głos na swojego kandydata. W dniu wyborówW dniu wyborów wchodzisz na odpowiednią stronę internetową i po pierwsze musisz potwierdzić swoją tożsamość - uwierzytelnić się. Istnieje wiele technologii, które to umożliwiają: od znanych z wyborów listowych kodów, przez podpis grupowy dokonany za pomocą karty chipowej, na kwalifikowanym podpisie kończąc. Nie wiemy jeszcze, która z tych technologii zostanie zastosowana. Strona, na której będziesz oddawać głos, wygląda tak: ![]() Popatrz teraz na swoją „uzbrojoną kartę do głosowania” (przypominamy – otrzymasz ją, nakładając na siebie obie karty: wyborczą i kodującą), żeby wiedzieć, jak oddać głos. Każdy wiersz odpowiada jednemu kandydatowi. To, który kandydat przypisany jest do którego wiersza, widzisz na swojej „uzbrojonej karcie do głosowania”. Jako że na różnych kartach wyborczych kandydaci ułożeni są w różnej kolejności oraz że istnieje wiele wersji kart kodujących – poszczególne „uzbrojone karty do głosowania” różnią się pomiędzy sobą. Mają jednak swoje numery seryjne, które pozwalają potem prawidłowo odczytać głos. W każdym wierszu znajdują się 4 pola, na które możesz kliknąć. Pod trzema z tych pól kryje się symbol „n”, pod jednym – symbol „T”. Symboli tych nie zobaczysz na ekranie komputera, widzisz je jednak na swojej „uzbrojonej karcie do głosowania”. Głosując, klikasz na ekranie w jedno pole w każdym wierszu. Przy kandydatach, na których nie oddajesz głosu - klikasz w dowolne miejsce odpowiadające symbolowi “n” (jak „nie”) na „uzbrojonej karcie do głosowania”, a przy kandydacie, na którego oddajesz głos, klikasz w kwadrat odpowiadający symbolowi “T” (jak „Tak”) na „uzbrojonej karcie do głosowania”. Następnie system poprosi Cię o wprowadzenie numeru seryjnego karty kodującej. Pośrednik zamienia Twoje kliknięcia na tzw. reprezentację pośrednią, innymi słowy system stawia „X” w każdym miejscu, które było symbolem “n”, a nie zostało przez Ciebie zaznaczone. Dlatego, przy każdym z kandydatów niewybranych przez Ciebie pojawią się dokładnie dwa symbole „X”, a przy wybranym trzy. Pośrednik wie, w którym wierszu znajduje się Twój wybór, ale nie wie, kto nim jest (nie wie, w jakiej kolejności ułożeni są kandydaci na Twojej karcie wyborczej). ![]() ![]() ![]() Po otrzymaniu pierwszej części potwierdzenia system poprosi Cię o podanie numeru seryjnego karty wyborczej. W odpowiedzi otrzymasz potwierdzenie, składające się z pojedynczej kolumny reprezentacji pośredniej głosu oraz kodu przypisanego do danej kolumny. Potwierdzenie jest przesyłane w taki sposób, że Komisja Wyborcza nie wie, jaką wartość otrzymujesz. Dzięki temu potwierdzeniu możesz sprawdzić, czy Twój głos dotarł do serwera w niezmienionej formie i został uwzględniony. ![]() Pojedyncza kolumna reprezentacji pośredniej I po wyborachGłosy, które trafią do Komisji Wyborczej są dekodowane i zliczane. Komisja publikuje: otrzymane dane, dane częściowo zdekodowane oraz wyniki końcowe. Możesz odwiedzić stronę wyborczą prowadzoną przez Państwową Komisję Wyborczą i sprawdzić, czy pod kodem potwierdzającym znajduje się kolumna potwierdzenia o takiej samej postaci jak ta z potwierdzenia, które otrzymałeś/aś wcześniej. Sprawdzisz w ten sposób, czy Twój głos został uwzględniony i czy został poprawnie zakodowany. W ostatniej fazie wykonywany jest również audyt poprawności przebiegu e-głosowania. Założenie, które przyjęliśmy w naszych testowych wyborach.Uznajemy, że każdy zarejestrowany u nas adres e-mail to indywidualny, uprawniony do głosowania obywatel. Zatem ta sama osoba może rejestrować się kilkukrotnie podając różne adresy e-mail, ale nie o to chodzi w testowaniu naszego rozwiązania. W prawdziwych wyborach konieczne będzie potwierdzenie swojej tożsamości w bardziej wiarygodny sposób, np. za pomocą podpisu elektronicznego. Trzeba też będzie odebrać kartę wyborczą – nie wiemy jeszcze jednak, jak kwestia ta zostanie rozwiązana przez Ustawodawcę. Kartę wyborczą otrzymasz od urzędu państwowego, np. Państwowej Komisji Wyborczej. Wybierzesz ją losowo spośród wielu innych dostępnych. Będziesz mógł otrzymać wiele kart kodujących, by użyć dowolnej, oddając głos. Karty kodujące będą mogły rozdawać urzędy państwowe, partie polityczne czy organizacje pozarządowe. Szczegółowy opis dla bardziej dociekliwych:Faza przedwyborcza Komisja Wyborcza generuje wartości, które zostaną wydrukowane na kartach do głosowania. B.1
B.2
Dzień wyborów W dniu (bądź dniach) wyborów głosujący odwiedza stronę wyborczą prowadzoną przez pośrednika, a następnie: E.1
"checkbox" odpowiadający jednemu z symboli "n" (nie) z karty kodowej, przy kandydacie, na którego nie chce oddać głosu, "checkbox" odpowiadający symbolowi "T" (tak) z karty kodowej, przy kandydacie, na którego oddaje głos.
w każdy niewybrany symbol "n" z karty kodowej stawiany jest znak pozostałe pola pozostają puste.
E.10
Faza powyborcza A.1
W celu sprawdzenia poprawności działania Komisji Wyborczej tworzone są następujące tabele:
Wiersze tabeli
Tablica: Zawartość tabeli
Część początkowa zawiera następujące kolumny:
Szczegółowe opisy innych systemów dostępnych na świecie znajdziesz w Raporcie "Elektroniczne systemy wyborcze" w zakładce Czytaj więcej. System o którym mowa opisany został w rozdziale 4.11 i nosi nazwę Scratch, Click & Vote, czyli Zdrap, Kliknij i Zagłosuj. |














