O co chodzi?

Stowarzyszenie Polska Młodych od kilku lat walczy o wprowadzenie e-głosowania w Polsce. Teraz mamy prototyp systemu, który chcemy przetestować.
więcej...

Zarejestruj się

… i weź udział w pierwszym w Polsce e-głosowaniu! Przetestuj nasz system i zobacz jak działa w praktyce. Wystarczy, że podasz swój e-mail.
zarejestruj się...

Dyskutuj na forum

Chcesz zadać pytanie ekspertom? Na naszym forum czekają na Ciebie informatycy, socjolodzy, prawnicy i chętnie udzielą odpowiedzi.
dyskutuj...

Newsletter



Jak działa nasz system


Zobacz też Pytania i odpowiedzi i zadaj swoje własne pytanie ekspertom na forum.

Aby dowiedzieć się jak oddać głos w testowych wyborach - zapoznaj się z przewodnikiem na stronie głównej.

Prototyp systemu do głosowania został stworzony przez Zespół Ekspertów pod kierownictwem prof. Mirosława Kutyłowskiego. W skład zespołu wchodzą również Zbigniew Gołębiewski oraz Filip Zagórski. Jądro prototypowego rozwiązania zostało zbudowane na Wydziale Podstawowych Problemów Techniki Politechniki Wrocławskiej.


Co się dzieje przed wyborami

Żeby zagłosować przez internet, musisz zarejestrować się w określonym przez Ustawodawcę urzędzie państwowym. Będą na Ciebie także czekać dwie karty: kodująca i wyborcza. Każdą z nich przygotuje odrębny urząd: kartę wyborczą - Komisja Wyborcza, natomiast kartę kodującą – inna instytucja, którą nazywać będziemy Pośrednikiem.

W kwestiach dotyczących organizacji wyborów wszystko zależeć będzie od decyzji Ustawodawcy, czyli od kształtu przyszłej ustawy - nie wiemy jeszcze, jak pewne sprawy zostaną rozwiązane.

W momencie rejestracji otrzymasz kartę wyborczą – wybierzesz jedną z wielu kart, zamkniętą w kopercie. Ponadto od jednego z Pośredników odbierzesz kartę kodującą. Możesz pobrać dowolną ilość kart kodujących, ale otrzymasz tylko jedną kartę wyborczą.

Pośrednik to instytucja, która przygotowuje karty kodujące. W systemie może działać wielu Pośredników, dzięki czemu będziemy mogli mieć większe zaufanie do wyniku wyborów. Pośrednikiem może być nie tylko instytucja państwowa ale również i partia polityczna czy organizacja pozarządowa. Ty wybierasz Pośrednika, z usług którego będziesz korzystać.

Na karcie wyborczej znajduje się lista kandydatów, którzy są ułożeni w różnej kolejności na różnych kartach wyborczych, zachowując jednak przyporządkowany im numer.



  Przykładowa karta wyborcza

 
Karta kodująca dostarczy Ci natomiast informacji, w którym miejscu należy kliknąć, aby oddać głos na konkretnego kandydata. Dla kandydata, na którego chcesz oddać głos – kliknij w pole odpowiadające polu z literką „T” (jak „Tak”) na karcie kodującej. Dla kandydatów, na których nie chcesz oddawać głosu – kliknij w dowolne z pól odpowiadających polom z literką „n” (jak „nie”) na karcie kodującej.


  Przykładowa karta kodująca
 
 
Zarówno karta kodująca, jak i karta wyborcza posiadają dodatkowe zabezpieczenia – dane na nich zapisane znajdują się pod warstwą “zdrapki”. Dzięki temu możesz mieć pewność, że nikt nie poznał przed Tobą danych zapisanych na kartach. Po usunięciu warstwy ochronnej i nałożeniu na siebie obu kart głosujący uzyskujesz “uzbrojoną kartę do głosowania”.
 
 

Przykładowa "uzbrojona karta do głosowania"
 

Dzięki kartom: wyborczej i kodującej nałożonym na siebie, będziesz wiedzieć, w które pola klikać, aby oddać głos na swojego kandydata.


W dniu wyborów

W dniu wyborów wchodzisz na odpowiednią stronę internetową i po pierwsze musisz potwierdzić swoją tożsamość - uwierzytelnić się. Istnieje wiele technologii, które to umożliwiają: od znanych z wyborów listowych kodów, przez podpis grupowy dokonany za pomocą karty chipowej, na kwalifikowanym podpisie kończąc. Nie wiemy jeszcze, która z tych technologii zostanie zastosowana.


Strona, na której będziesz oddawać głos, wygląda tak:


Popatrz teraz na swoją „uzbrojoną kartę do głosowania” (przypominamy – otrzymasz ją, nakładając na siebie obie karty: wyborczą i kodującą), żeby wiedzieć, jak oddać głos.

Każdy wiersz odpowiada jednemu kandydatowi. To, który kandydat przypisany jest do którego wiersza, widzisz na swojej „uzbrojonej karcie do głosowania”. Jako że na różnych kartach wyborczych kandydaci ułożeni są w różnej kolejności oraz że istnieje wiele wersji kart kodujących – poszczególne „uzbrojone karty do głosowania” różnią się pomiędzy sobą. Mają jednak swoje numery seryjne, które pozwalają potem prawidłowo odczytać głos.

W każdym wierszu znajdują się 4 pola, na które możesz kliknąć. Pod trzema z tych pól kryje się symbol „n”, pod jednym – symbol „T”. Symboli tych nie zobaczysz na ekranie komputera, widzisz je jednak na swojej „uzbrojonej karcie do głosowania”. Głosując, klikasz na ekranie w jedno pole w każdym wierszu.

Przy kandydatach, na których nie oddajesz głosu - klikasz w dowolne miejsce odpowiadające symbolowi “n” (jak „nie”) na „uzbrojonej karcie do głosowania”, a przy kandydacie, na którego oddajesz głos, klikasz w kwadrat odpowiadający symbolowi “T” (jak „Tak”) na „uzbrojonej karcie do głosowania”. Następnie system poprosi Cię o wprowadzenie numeru seryjnego karty kodującej.

Pośrednik zamienia Twoje kliknięcia na tzw. reprezentację pośrednią, innymi słowy system stawia „X” w każdym miejscu, które było symbolem “n”, a nie zostało przez Ciebie zaznaczone. Dlatego, przy każdym z kandydatów niewybranych przez Ciebie pojawią się dokładnie dwa symbole „X”, a przy wybranym trzy. Pośrednik wie, w którym wierszu znajduje się Twój wybór, ale nie wie, kto nim jest (nie wie, w jakiej kolejności ułożeni są kandydaci na Twojej karcie wyborczej).





Po otrzymaniu pierwszej części potwierdzenia system poprosi Cię o podanie numeru seryjnego karty wyborczej.

W odpowiedzi otrzymasz potwierdzenie, składające się z pojedynczej kolumny reprezentacji pośredniej głosu oraz kodu przypisanego do danej kolumny. Potwierdzenie jest przesyłane w taki sposób, że Komisja Wyborcza nie wie, jaką wartość otrzymujesz. Dzięki temu potwierdzeniu możesz sprawdzić, czy Twój głos dotarł do serwera w niezmienionej formie i został uwzględniony.




Pojedyncza kolumna reprezentacji pośredniej


I po wyborach

Głosy, które trafią do Komisji Wyborczej są dekodowane i zliczane. Komisja publikuje: otrzymane dane, dane częściowo zdekodowane oraz wyniki końcowe.

Możesz odwiedzić stronę wyborczą prowadzoną przez Państwową Komisję Wyborczą  i sprawdzić, czy pod kodem potwierdzającym znajduje się kolumna potwierdzenia o takiej samej postaci jak ta z potwierdzenia, które otrzymałeś/aś wcześniej. Sprawdzisz w ten sposób, czy Twój głos został uwzględniony i czy został poprawnie zakodowany.

W ostatniej fazie wykonywany jest również audyt poprawności przebiegu e-głosowania.

Założenie, które przyjęliśmy w naszych testowych wyborach.

Uznajemy, że każdy zarejestrowany u nas adres e-mail to indywidualny, uprawniony do głosowania obywatel. Zatem ta sama osoba może rejestrować się kilkukrotnie podając różne adresy e-mail, ale nie o to chodzi w testowaniu naszego rozwiązania.

W prawdziwych wyborach konieczne będzie potwierdzenie swojej tożsamości w bardziej wiarygodny sposób, np. za pomocą podpisu elektronicznego. Trzeba też będzie odebrać kartę wyborczą – nie wiemy jeszcze jednak, jak kwestia ta zostanie rozwiązana przez Ustawodawcę.

Kartę wyborczą otrzymasz od urzędu państwowego, np. Państwowej Komisji  Wyborczej. Wybierzesz ją losowo spośród wielu innych dostępnych.

Będziesz mógł otrzymać wiele kart kodujących, by użyć dowolnej, oddając głos. Karty kodujące będą mogły rozdawać urzędy państwowe, partie polityczne czy organizacje pozarządowe.


Szczegółowy opis dla bardziej dociekliwych:

Faza przedwyborcza


Komisja Wyborcza generuje wartości, które zostaną wydrukowane na kartach do głosowania.

B.1
    Komisja Wyborcza generuje karty do głosowania oraz zobowiązania bitowe, drukuje karty, nadrukowane informacje są zabezpieczane przez "zdrapkę". W szczególności, dla każdej karty komisja wyborcza generuje przesunięcie listy kandydatów  jako sumę losowo wybranych przesunięć

B.2
    Komisja Wyborcza generuje i publikuje zobowiązania bitowe do informacji służących do odkodowania karty (w szczególności do przesunięcia listy kandydatów).
B.3
    Audytorzy sprawdzają poprawność kroków wykonanych przez Komisję wyborczą. W szczególności, Audytorzy wybierają część z wydrukowanych kart do głosowania.
B.4
    Komisja Wyborcza dostarcza wskazane karty oraz prezentuje zgodność danych zawartych na kartach z opublikowanymi zobowiązaniami bitowymi.
B.5
    Audytorzy sprawdzają, czy zobowiązania zgadzają się z wydrukowanymi kartami.
B.6
    Pośrednicy generują swoje karty kodowe.
B.7
    Wyborca otrzymuje kartę wyborczą oraz karty kodowe.

Dzień wyborów

W dniu (bądź dniach) wyborów głosujący odwiedza stronę wyborczą prowadzoną przez pośrednika, a następnie:

E.1
    Głosujący wybiera kartę kodową, której użyje podczas składania głosów.
E.2
    Głosujący nakłada na siebie kartę wyborczą oraz kartę kodową.
E.3
    Głosujący zaznacza na ekranie, przy każdym z kandydatów: 
    "checkbox" odpowiadający jednemu z symboli "n" (nie) z karty kodowej, przy kandydacie, na którego nie chce oddać głosu,
    "checkbox" odpowiadający symbolowi "T" (tak) z karty kodowej, przy kandydacie, na którego oddaje głos.
E.4
    Głosujący wprowadza numer seryjny karty kodującej.
E.5
    Na podstawie numeru seryjnego karty kodującej oraz wyboru dokonanego przez wyborcę, Pośrednik zamienia kartę na postać pośrednią  (od Threeballot) w następujący sposób:
    w każdy niewybrany symbol "n" z karty kodowej stawiany jest znak
    pozostałe pola pozostają puste.
E.6
    Pośrednik otrzymuje ślepy podpis pod od Komisji Wyborczej.
E.7
    Pośrednik prosi głosującego o podanie numeru seryjnego karty wyborczej.
E.8
    Pośrednik przekazuje numer seryjny karty wyborczej wraz z do Komisji Wyborczej.
E.9
    Wprowadza do odpowiednich wierszy tabeli (opis tabel znajduje się poniżej, tabela  jest publikowana po zakończeniu wyborów).

E.10
    Komisja Wyborcza przesyła za pomocą oblivious transfer postać każdej z kolumn  wraz z kodami potwierdzającymi. Transmisja przechodzi przez Pośrednika.

Faza powyborcza

A.1
    Komisja Wyborcza wylicza wyniki wyborów na podstawie otrzymanych danych4.16. Publikuje: otrzymane dane, dane częściowo zdekodowane oraz wyniki końcowe.
A.2
    Głosujący może odwiedzić stronę wyborczą prowadzoną przez Komisję Wyborczą i sprawdzić, czy pod kodem potwierdzającym znajduje się kolumna potwierdzenia o właściwej postaci (sprawdza, czy jego głos został uwzględniony i czy został poprawnie zakodowany).
A.3
    Audytorzy wybierają połowę przekształceń pomiędzy zbiorami danych otrzymanych a częściowo zdekodowanych oraz połowę przekształceń pomiędzy danymi częściowo zdekodowanymi i wynikami końcowymi.
A.4
    Komisja Wyborcza ujawnia wartości wybrane przez Audytorów.
A.5
    Audytorzy sprawdzają, czy odpowiedź Komisji Wyborczej jest poprawna.

W celu sprawdzenia poprawności działania Komisji Wyborczej tworzone są następujące tabele: , , . Wiersze tabeli zawierają:
  • numery seryjne kart wyborczych
  • zobowiązania do numerów wierszy tabeli  zawierających dane związane z kolumnami danej karty

Wiersze tabeli dzielą się na trzy części: część początkową, część środkową, część finalną. Z tabelą związane są dwie permutacje wiążące ze sobą wiersze znajdujące się w różnych częściach tabeli. Wiersze każdej z części odpowiadają kolumnom kart wyborczych . jest zbiorem informacji powiązanych z kolumną znajdującą się w -tym wierszu części początkowej. Do zbioru należą:
  • wiersz w części początkowej,
  • wiersz części środkowej,
  • wiersz części finalnej.
W części początkowej, w kolumnie  znajdzie się elektroniczna postać kolumny karty wyborczej wypełnionej przez wyborcę. W części środkowej, w wierszu znajdzie się elektroniczna postać tej kolumny, przesunięta o pozycji (forma pośrednia). Natomiast w części finalnej, w wierszu postać elektroniczna będzie przesunięta o  pozycji, co będzie odpowiadać standardowemu porządkowi kandydatów.

Tablica: Zawartość tabeli i


część początkowa część środkowa finalna



        
Część początkowa zawiera następujące kolumny:
  • numer wiersza (, gdzie - liczba wyborców),
  • zobowiązanie bitowe do przesunięcia użytego w karcie ,
  • hasz potwierdzającego pre-tokena , spełniającego równość: , gdzie jest potwierdzającym tokenem (który otrzymuje wyborca w ramach potwierdzenia), jest numerem seryjnym karty wyborczej, a podpisem deterministycznym wykonanym przez Komisję Wyborczą pod wiadomością ,
  • zobowiązanie bitowe do numeru seryjnego oraz potwierdzającego tokena ,
  • wektor zawierający jedynki na tych pozycjach, na których znalazł się znak na oddanym przez wyborcę głosie (w tej kolumnie). Przed wyborami wektor  jest pusty.
  •  zobowiązanie do wartości
Część środkowa tabeli w wierszu zawiera następujące wartości:
  • zobowiązanie do  ,
  • wektor przesunięty cyklicznie o pozycji,
  • zobowiązanie do  ,
  • zobowiązanie do  .
Finalna część zawiera głosy w oddane w postaci Threeballot.


Szczegółowe opisy innych systemów dostępnych na świecie znajdziesz w Raporcie "Elektroniczne systemy wyborcze" w zakładce Czytaj więcej. System o którym mowa opisany został w rozdziale 4.11 i nosi nazwę Scratch, Click & Vote, czyli Zdrap, Kliknij i Zagłosuj.
 
Organizator

Partnerzy główni
Metro
Grupa Adweb

Partnerzy strategiczni
Nasza KlasaForum Obywatelskiego Rozwoju
Nasi partnerzy:
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

wszyscy partnerzy...